De hegemonie van de Duitse schaatsvrouwen

Anni Friesinger, duitse schaatsvrouwRuim een week geleden werd er geschaatst op het supersnelle ijs van Salt Lake City. Net als een week eerder in Calgary stond wederom alles in het teken van het rijden van wereldrecords. Iets waar dit weekend minder de aandacht naar uit ging, maar wat wel enorme impact heeft en heeft gehad in het schaatsen, waren de Duitse schaatsvrouwen. Anni Friesinger reed op de 1000 meter in Salt Lake City naar een nieuwe Duitse toptijd. Wat deze overwinning zo bijzonder maakte was dat het het de 300ste wereldbekerzege was voor de Duitse schaatsvrouwen. Het aantal van 300 zeges is enorm, vooral als je het in perspectief zet met het aantal overwinningen van de Nederlandse vrouwen die niet verder komen dan ongeveer 50 wereldbekerzeges. Het getal 300 toont wederom aan dat de Duitse vrouwen een geval apart zijn wat het schaatsen betreft. Hun impact is enorm in het schaatsen, zij waren zelfs jarenlang dominerend. Zo dominerend dat er eens gesproken werd over de Duitse schaatselite.

Wie het schaatsen op dit moment volgt kent natuurlijk Anni Friesinger en weet ook dat zij altijd meedoet om de prijzen. Anni won in haar loopbaan tweemaal Olympisch goud, negen medailles op de WK-afstanden, werd driemaal Wereldkampioen Allround en vorig jaar voegde ze daaraan ook nog een Wereldkampioenschap Sprint toe. In de periode 2000-2005 won ze maar liefst vijfmaal het EK Allround. Anni Friesinger voerde ook nog eens 287 dagen de Adelskalender aan. Groots schaatsster, vele prijzen, maar nog lang niet de meest succesvolle Duitse schaatsvrouw aller tijden. Vele groten gingen haar voor en dat illustreert de kracht van de Duitse schaatsvrouwen.

Gunda Niemann
Als we een duik in de Duitse schaatsgeschiedenis nemen komen we al snel terecht bij Gunda Niemann-Stirnemann, vrijwel zeker de meest succesvolste Duitse schaatsvrouw aller tijden. Niemann won maar liefst 11 medailles op de WK afstanden, acht maal werd zij Wereldkampioen Allround en acht maal Europees kampioen Allround. Verder behaalde ze drie gouden plakken op de Spelen met daarnaast ook nog vier keer zilver en een bronzen plak. Niemann begon in 1983 met schaatsen en werd meteen tweede op het EK en WK allround. Ze groeide uit tot een onverslaanbare vrouw op de lange – en middenlange afstanden in de jaren ’90. Gunda Niemann maakte drie Olympische Spelen mee, zowel in Albertville, Lillehammer en Nagano. In haar carrière schaatste ze maar liefst 18 wereldrecords aan diggelen. Vergeleken met de 287 dagen die Anni Friesinger aan de top van de Adelskalender stond is Gunda Niemann een reus, want zij voerde de Adelskalender maar liefst 2958 dagen aan. En dat slechts met één dag onderbreking na acht volledige jaren aan de top van de Adelskalender gestaan te hebben. Imposanter kan het haast niet. Niemann, een hele grote mevrouw in het schaatsen, al dan niet de grootste. In 2005 beëindigde ze haar carrière noodgedwongen wegens rugklachten.

Claudia Pechstein
Als we het dan toch over de meest succesvolle Duitse schaatsvrouwen hebben dan komen we onvermijdelijk uit bij Claudia Pechstein. Pechstein is nog steeds actief in het schaatsen, niet altijd even succesvol meer, maar ze rijdt haar rondjes nog steeds. Wat velen niet weten is dat zij de meest succesvolste Duitse atlete op de Winterspelen ooit is. Pechstein behaalde op vijf Olympische Spelen achter elkaar een gouden medaille. In Turijn 2006 behaalde ze haar vijfde gouden plak met de ploegenachtervolging. Voeg daarbij twee keer zilver en twee keer brons en je hebt de meest succesvolle Duitse atleet op de winterspelen. Pechstein is vooral bekend om haar fenomenale 3000 en 5000 meters. Doordat ze vrijwel alleen sterk is op die disciplines stond ze slechts acht dagen aan de top van de Adelskalender. Wel won ze tweemaal het EK Allround en een keer het WK Allround. Net als op de Spelen behaalde ze ook op de WK afstanden vijfmaal een gouden plak met daarbij nog 11 maal zilver en zes maal brons. Ook deze Duitse dame is dus niet weg te denken uit de Duitse schaatsgeschiedenis.

Duitse Oostblok
Bovenstaande drie schaatsvrouwen behaalden hun successen in het recente verleden. Velen van ons zullen hen zeker nog kennen van naam en gezicht. Vooral ook omdat twee ervan nog steeds actief zijn in het schaatsen. Wanneer we echter verder terug de geschiedenis induiken komen er nog meer imposante carrières bovendrijven. We gaan terug naar de tijd dat de DDR nog bestond, zo rond de jaren ’80. Uit het voormalige Duitse Oostblok kwamen grote mevrouwen wat het schaatsen betreft. Hun namen: Karin Enke (ook bekend als Karin Kania), Andrea Mitscherlich (ook bekend als Andrea Ehrig en Andrea Schöne) en Christa Rothenburger. Maar waarom horen nu juist zij thuis in die Duitse schaatsgeschiedenis?

Karin Enke
Wanneer we beginnen met Karin Enke dan zien we haar opdoemen in 1978 en met succes, want in 1980 werd ze zowel Wereldkampioen Sprint als Olympisch Kampioen op de 500 meter. Op de Olympische Winterspelen van 1984 in Sarajevo behaalde ze goud op de 1000 en 1500 meter en zilver op de 500 en 3000 meter. Verder schaatste ze in haar loopbaan zes Wereldkampioenschappen Sprint bij elkaar, vijf Wereldtitels Allround, drie zilveren plakken op het EK allround en naast drie gouden plakken ook nog vier zilveren en een bronzen op de Spelen. Enke wordt vooral geassocieerd met de 1500 meter die ze op 22 maart 1986 in Medeo reed. Het was een legendarische rit, want ze was niet alleen de eerste vrouw die op een 1500 meter onder de twee minuten dook, ook het record zou tot 29 november 1997, bijna twaalf jaar lang, blijven staan. Bewonderenswaardig dus. Enke stond 797 dagen aan de top van de Adelskalender en schaatste haar laatste toernooi in 1988.

Andrea Mitserlich
Andrea Mitserlich was ook van een klasse apart, mede doordat ze als 15-jarig meisje al een medaille behaalde op de Olympische Winterspelen van ’76 in Innsbruck. Het werd zilver op de 3000 meter. Zeven jaar later werd ze zowel Europees als Wereldkampioen Allround. Dit kunstje herhaalde ze in 1985 nog eens en in de jaren ’86, ’87, en ’88 domineerde ze op het Europees kampioenschap Allround. Op het WK Allround moest ze in die jaren haar landgenote Enke voor laten gaan. Het bleef voor Mitserlich niet bij de Spelen van 1976, want daarna nam ze nog eens driemaal deel aan de Spelen. Na de Spelen van 1988 stopte ze per direct met haar loopbaan. Ze stond in totaal 2592 dagen aan de top van de Adelskalender, in vier perioden, Niet misselijk deze cijfers. Net zo bijzonder als dat ze één gouden, vijf zilveren en een bronzen plak op de Spelen won.

Christa Rothenburger
Dan komen we aan bij Christa Rothenburger, eveneens uit de DDR en in de jaren ’80 genoemd als de beste sprintster van de wereld op schaatsgebied. Rothenburger behaalde in haar carrière tweemaal Olympisch goud, namelijk op de 500 meter in 1984 en op de 1000 meter in 1988 in Calgary, waar ze ook nog zilver behaalde. Ze nam ook nog deel aan de Spelen van 1992 in Albertville en daar behaalde ze brons. Ook voor Rothenburger dus Olympische medailles in alle kleuren. Christa Rothenburger begon in 1979 internationaal aan de weg te timmeren, in dat jaar werd ze derde op de WK Sprint. Ze nam in 1980 ook nog deel aan de Spelen van Lake Placid, maar daar behaalde ze geen noemenswaardige resultaten. Ze werd in totaal tweemaal Wereldkampioen Sprint, behaalde tweemaal zilver en vier keer brons. Verder scherpte ze ook nog acht wereldrecords aan. In 1992 beëindigde ze haar carrière.

Yvonne van Gennip
Rothenburger voerde lange tijd samen met haar landgenoten Andrea Mitscherlich, Karin Enke en Gabi Schönbrunn de schaatsklassementen aan op diverse disciplines. De Duitse DDR-vrouwen werden onverslaanbaar geacht in die tijd. Ze waren de Duitse schaatselite, de te kloppen kampioenen, oftewel ze hadden een enorme invloed en waren erg betekenisvol voor het Duitse schaatsen. Reden genoeg dus om ze te vernoemen in deze blog. Wat dan echter wel weer getuigt van grote klasse is het optreden van onze eigen Hollandse Yvonne van Gennip op de Winterspelen van 1988 in Calgary. Van Gennip won goud op de 1500, 3000 en 5000 meter en later bleek dat ze dit kunstje had geflikt met een scheurtje in haar pols. Van Gennip wist dus de hegemonie van de Duitse schaatsvrouwen uit de jaren ’80 te doorbreken. Zoals de opvallende lezer wellicht is opgevallen in de stukken tekst omtrent Karin Enke en Andrea Mitserlich is dat zij beiden in 1988 hun carrières beëindigden. Dit was dus mede door toedoen van van Gennip, die ervoor zorgde dat ze niet aan de torenhoge verwachtingen konden voldoen en hen dus medailles door de neus boorde. Enke was in 1988 vastberaden geweest meer goud te behalen op de Spelen en ook Mitserlich baalde van haar tweede plaats op de 3000 en de 5000 meter en haar derde plaats op de 1500 meter achter onze van Gennip en haar landgenoot Enke. Desalniettemin is het natuurlijk indrukwekkend wat deze vrouwen in hun loopbaan hebben gepresteerd.

300 wereldbekerzeges
Zo is er in deze blog een blik geworpen op de Duitse schaatsvrouwen en hun ongekende successen. De groten der aarde zijn genoemd, maar natuurlijk zijn er nog diverse andere Duitse schaatsvrouwen met successen. Wat bijvoorbeeld te denken van Sabine Völker met een gouden plak op de Spelen? En ga zo maar door. De Duitse schaatsvrouwen staan er altijd en overal, dat heeft het verleden wel uitgewezen. Nog steeds is dat het geval, gezien de successen van Anni Friesinger en natuurlijk de wereldrecords die Jenny Wolff op dit moment aan diggelen rijdt op de 500 meter. Ook Wolff werd al Wereldkampioen Afstanden op de 500 meter.

300 wereldbekerzeges hebben ze samen bij elkaar geschaatst die Duitse schaatsvrouwen en gezien het grote aantal actieve Duitse schaatsvrouwen van dit moment als Anschütz, Hesse, Opitz, Friesinger, Pechstein, Wolff, Zoellner en aanstormende talenten, zal het niet bij die 300 blijven. Het is de kracht van de Duitsers, de impact van de Duitse schaatsvrouwen. Ijzersterk, vastberaden en doeltreffend. Meesteressen op het ijs.