Het NOS sportgala 2.0, wie durft?

Nederland heeft in 2014 een fantastisch sportjaar achter de rug. Dat resulteerde niet alleen in veel eremetaal, maar ook in een recordaantal nominaties tijdens het Sportgala. En dat gala kreeg natuurlijk ook dit jaar weer veel kritiek te verduren. De discussies over de al dan niet terechte winnaars zullen altijd blijven voortduren, want het is nu eenmaal zo dat sporten niet met elkaar te vergelijken zijn. Naast die eeuwig voortdurende discussie kun je het Sportgala echter ook nog vanuit een andere invalshoek ter discussie stellen. Want is het niet allemaal een beetje 1998 wat ze daar bij de NOS aan het doen zijn? Wordt het niet eens tijd voor een volledig nieuwe opzet van dit jaarlijkse sportfeestje? Een mooie uitdaging voor Speco-studenten als je het mij vraagt!

Altijd wat te zeuren

Voor wie moet je kiezen als je in één jaar tijd 8 olympische kampioenen, 28 wereldkampioenen en een boven de maat presterend nationaal voetbalelftal rijker bent? Het antwoord is simpel: daar kun je niet tussen kiezen, tenminste niet objectief. Toch werd er ook dit jaar weer keurig een sportman, sportvrouw, sportploeg, sportcoach en paralympische sporter van het jaar gekozen tijdens het Sportgala. Ondanks alle olympische en mondiale titels die in 2014 werden behaald, waren het verrassend genoeg de voetballers die hun stempel op het gala drukten. De knap behaalde derde plek op het WK in Brazilië was goed voor vier prijzen. Daaruit blijkt eens te meer dat de impact van voetbal groot is in ons land.

Normaliter staan bij het jaarlijkse gala sporten als schaatsen, zwemmen en wielrennen in the picture. Het Sportgala krijgt daardoor vaak de stempel ‘olympisch gala’ of ‘schaatsgala’ opgedrukt. Het zorgde ervoor dat voetbal en het Sportgala jarenlang op gespannen voet stonden met elkaar. Dat benadrukte ook Louis van Gaal nog eens in zijn speech na de uitreiking van de ‘coach van het jaar’ prijs. Van Gaal: “Ik vroeg me vooraf nog af wat ik eigenlijk in de RAI te zoeken had, want voetbal wint toch nooit.” Die discussie is echter voorlopig wel even van de baan, want het voetbal werd dit jaar dus met vier ereprijzen gecompenseerd voor 27 jaar negeren. En het gevolg? Het sportgala van 2014 werd op sociale media gelijk omgedoopt tot ‘voetbalgala’. Het is ook nooit goed…

Publieksprijs?

Of het nu een olympisch gala of een voetbalgala wordt, kritiek zal er altijd zijn. Want zoals Sven Kramer terecht opmerkte is het appels met peren vergelijken. Het lijkt dus bijna onmogelijk om tot een eerlijke verkiezing te komen. Volgens Sven Kramer en Tijs Zonneveld zijn de sportverkiezingen dan ook per definitie gunverkiezingen; de gunfactor speelt immers een grote rol. Rintje Ritsma stelt dan ook dat we er luchtig naar moeten kijken. Dat het erg moeilijk is om te bepalen of iemand terecht wint, omdat sporten niet te vergelijken zijn. Hij concludeert dat iedereen die wint zich gewoon vereerd moet voelen.

Wijze woorden, maar is er dan geen enkele mogelijkheid tot verbetering? Jawel, die is er zeker. Momenteel is het zo dat bij het Sportgala de stem van een vakjury alsmede de stem van de sporters beiden voor 50% meetellen bij de bepaling van de winnaars. Maar waar is dan de stem van het volk? Waarom heeft de trouwe sportfan geen enkele invloed op de uitslag? Ik stel voor dat we er gedeeltelijk een publieksprijs van maken. Zo krijg je een mooie combi van het oordeel van de vakjury, de sporters en het volk. Het Sportgala draait immers toch om het eren van sporthelden en worden die niet vooral gecreëerd door de fans?

Social, mobile en data driven

Sportfans willen de actie van sport en sporters van zo dichtbij mogelijk beleven. Anno 2015 zitten ze bovenop de huid van de sporter. Pure emotie, dat is wat de sportfan wil zien. En om die reden moet de sportfan een stem krijgen bij de sportverkiezingen. Maar niet alleen daarom, ook omdat de toekomst van de sport(beleving) social & mobile is. Daar moet de NOS als organisator van het Sportgala de sportfan weten te raken. Denk bijvoorbeeld aan stemmen op je favoriete sporter en meepraten via een (speciale) NOS app en via de NOS website, welke dan weer gekoppeld zijn aan je sociale media accounts. Ondertussen wordt alle data verzameld zodat je zowel op je device alsmede in de live uitzending van het Sportgala op tv realtime de tussenstand van de publieksprijs kunt zien. Net zoiets als bij de Televizierring. Lekker transparant.

RTL Nieuws heeft dat alles goed begrepen. Zij gaven wel gehoor aan de stem van het volk door alternatieve sportverkiezingen te organiseren. Via een RTL app en de website kon het publiek stemmen op hun favoriete sporters. Gewoon thuis vanaf de bank via de laptop, smartphone of tablet. Ook bij Helden Magazine kon de lezer via de website stemmen op de sporticonen van het jaar. De uitslagen van RTL Nieuws alsmede die van Helden Magazine waren verrassend. Zo benoemden de lezers van Helden voetbalster Vivianne Miedema tot sportvrouw, Michel Mulder tot sportman en PEC Zwolle tot sportploeg van het jaar. Dat was de keuze van het volk, net wat anders dan die van de vakjury en de sporters bij de NOS dus.

Tijd voor een Sportgala 2.0

Leuk dus dat Sportgala op tv, maar waar was het tweede scherm (mobile)? En wat was de invloed van sociale platformen? Ja, er was een selfiefilmpje met Koen Verweij als selfiekoning, we hadden een hashtag #Sportgala 2014, Dione en Tom maakten een selfie met de zaal en het publiek (dat dan weer wel) kon vooraf via internet stemmen op de ‘sport in beeld’ prijs. Maar daar is ook alles mee gezegd. Waarom maken we dat hele Sportgala niet wat interactiever, iets meer 2.0? Laat het volk meepraten en meestemmen, zet mobiele en sociale platformen in en presenteer realtime data en inzichten. Toon bijvoorbeeld de motivatie achter het oordeel van de vakjury en de sporters. Desnoods via een tweede scherm.

Bovendien moet de NOS tijdens het Sportgala veel meer gebruik maken van haar prachtige beeldarchief. De sporthoogtepunten van het afgelopen jaar moeten veel meer in beeld komen, waarmee de sportprestaties an sich centraler komen te staan. Daar geniet het publiek van, dat is die pure emotie, dat is beleving. Helden Magazine heeft ook dat weer goed begrepen. Op de Helden website werd in de laatste weken van het afgelopen jaar dagelijks een mooi sportmoment van 2014 belicht. Het leverde prachtige verhalen op. De NOS kan dat ook, maar dan met beeld. Laat de kracht van die unieke content spreken!

Interactiviteit, een publieksprijs, social, mobile, data, unieke content; het zijn slechts wat ideeën voor een nieuwe opzet van het NOS Sportgala. Een mooie uitdaging voor Speco-studenten lijkt me. Zij kunnen daar ongetwijfeld een nog mooier concept voor bedenken. Een echt Sportgala 2.0. Wie durft?

Deze column verscheen eerder op BVVS.nl.